ÇERKEZLERİN BÜYÜK ACISI VE KANDIRA KARADENİZ KIYISINDA BİR ANIT
Cerkezya (Çerkesya) Kuzeybatı Kafkasya’da Adige boylarının birleşmesiyle kurulmuş eski bir devlettir. Günümüzde Rusya sınırları içinde kalan tarihi bir bölgedir. Çarlık Rusyasıyla savaşlar sonunda yıkılan Çerkezya’da nüfusun çoğu katledilmiş, kalanların büyük bölümü Osmanlı topraklarına sürülmüştür.
Kırım Savaşı olarak bilinen Osmanlı-Rus savaşı 4 Ekim1853 -30 Mart 1956 tarihleri arasında olmuş ise de Büyük Çerkez Göçü 1862 – 1865 yılları arasında yaşanmıştır.
Kırım Savaşı Çarlık Rusyasının Osmanlı Devletini parçalamak istemesi üzerine , İngiltere ve Fransa’nın Osmanlını yanında savaşa katıldığı, müttefikleri desteğiyle Osmanlı’nın Savaşı kazandığı ancak destekleyenlerin de kazandığı bir savaştır. Diğer taraftan,”Karadeniz’de donanma bulundurmayacak” maddesiyle Osmanlı yenik duruma düşmüştür. Rusya’nın barış istemesi üzerine ,30 Mart 1956 tarihinde imzalanan Paris Antlaşmasıyla: *Osmanlı Devletinin bir Avrupa devleti sayılacağı ve Avrupa hukukundan yararlanacağı kabul edilmiştir.
* Rusya’nın Akdenize inmesi engellenmiştir.
* Karadeniz tarafsız bir deniz olarak kabul edilmiştir.
* * .*
Çerkezler (Adigeler) ÇarlıkRusya’sının Kafkaslarda egemenlik kurmasına engel bir halk olarak göründüğünden, savaş sonrası Osmanlı topraklarına ve Kuban bölgesine sürülmüşlerdir. Osmanlı topraklarına göç edenler Anadolu’ya Ortadoğu’ya ve Rumeli’ye yerleştirilmişlerdir. Kosava’ya yapılan Çerkez Göçü ve İskanı, Çerkez ve Osmanlı tarihinde önemlidir. Ortadoğu’ya göç ve yerleştirilmeleri de ayrıca önem taşır.
Türkiye’de en yoğun oldukları il Kayseridir. Kocaeli, Kahramanmaraş, Bolu, Balıkesir, Tokat ve Samsun da Çerkez yurttaşlarımızın yaşadıkları iller arasındadır. Devlet Planlama Teşkilatı E.uzmanı nüfus sektörü sorumlusu Tuncer Kocaman, kesin veri olmamakla birlikte, Türkiye’de 4,5- 5 milyon Çerkez vatandaşımız olduğunun tahmin edildiğini belirtmiştir. Bu görüşe Sosyal Planlama E.Genel Müdürü Doç. Dr. İlhan Dülger de katılmıştır.
Çerkezler, çoğunlukla 18. ve 19. yüzyıllarda Sünni Hanefi İslamiyeti benimsemiş bir halktır.
21 Mayıs 1864’te yaşanan Büyük Çerkez Sürgünü ve Soykırımında, Kandıra’nın Karaağaç köyü Babalı kıyısında karaya çıkan Çerkezler göç sırasında ve Babalı’da kayıplara uğradılar. Ölenlere Karaağaç köyü mezarlığında yer ayrıldı. Bu acı günler unutulmadı. Her yıl Çerkezler, gittikçe artan katılımla ,önce Karaağaç mezarlığında, ardından deniz kıyısında, atalarını ,geçmişlerini anıyorlar. Görkemli bir anıtları da var şimdi. Biraz da Tiflis’deki ” Gürcüana” anıtından esinlenerek ben bu yapıta “Çerkezana” dedim.
Çerkez yurttaşlarımıza saygılarımla ..
